import json from datetime import datetime, timedelta from typing import Optional from osoby import Pracownik, Czytelnik, KolekcjaPracownikow, KolekcjaCzytelnikow, dekorator_limit from pozycje import ( Pozycja, Ksiazka, CD, DVD, Kaseta, Dziennik, Tygodnik, Miesiecznik, GraPlanszowa, ZasobyCyfrowe, KolekcjaPozycji ) class Konfiguracja: """Klasa przechowująca konfigurację biblioteki.""" max_wypozyczenia = 5 dni_wypozyczenia = 14 dni_rezerwacji = 3 @classmethod def ustaw_limit(cls, limit: int): cls.max_wypozyczenia = limit @classmethod def ustaw_dni_wypozyczenia(cls, dni: int): cls.dni_wypozyczenia = dni @classmethod def ustaw_dni_rezerwacji(cls, dni: int): cls.dni_rezerwacji = dni @classmethod def to_dict(cls) -> dict: return { 'max_wypozyczenia': cls.max_wypozyczenia, 'dni_wypozyczenia': cls.dni_wypozyczenia, 'dni_rezerwacji': cls.dni_rezerwacji } @classmethod def from_dict(cls, data: dict): cls.max_wypozyczenia = data.get('max_wypozyczenia', 5) cls.dni_wypozyczenia = data.get('dni_wypozyczenia', 14) cls.dni_rezerwacji = data.get('dni_rezerwacji', 3) class Biblioteka: """Główna klasa zarządzająca biblioteką.""" def __init__(self): self.pozycje = KolekcjaPozycji() self.pracownicy = KolekcjaPracownikow() self.czytelnicy = KolekcjaCzytelnikow() def dodaj_pracownika(self, imie: str, nazwisko: str, stanowisko: str, data_zatrudnienia: str, pesel: str = "", telefon: str = "") -> Pracownik: p = Pracownik(imie, nazwisko, stanowisko, data_zatrudnienia, pesel, telefon) return self.pracownicy.dodaj(p) def usun_pracownika(self, id_pracownika: int) -> bool: return self.pracownicy.usun(id_pracownika) def modyfikuj_pracownika(self, id_pracownika: int, **kwargs) -> bool: return self.pracownicy.modyfikuj(id_pracownika, **kwargs) def dodaj_czytelnika(self, imie: str, nazwisko: str, adres: str, telefon: str, email: str = "") -> Czytelnik: c = Czytelnik(imie, nazwisko, adres, telefon, email) return self.czytelnicy.dodaj(c) def usun_czytelnika(self, id_czytelnika: int) -> bool: czytelnik = self.czytelnicy.znajdz(id_czytelnika) if czytelnik and (czytelnik.ilosc_wypozyczonych > 0 or czytelnik._zarezerwowane): return False return self.czytelnicy.usun(id_czytelnika) def modyfikuj_czytelnika(self, id_czytelnika: int, **kwargs) -> bool: return self.czytelnicy.modyfikuj(id_czytelnika, **kwargs) def dodaj_ksiazke(self, tytul: str, autor: str, wydawnictwo: str, data_wydania: str, isbn: str, kod_biblioteczny: str) -> Ksiazka: k = Ksiazka(tytul, autor, wydawnictwo, data_wydania, isbn, kod_biblioteczny) self.pozycje.dodaj(k) return k def dodaj_cd(self, tytul: str, wykonawca: str, rok: int, kod_biblioteczny: str) -> CD: c = CD(tytul, wykonawca, rok, kod_biblioteczny) self.pozycje.dodaj(c) return c def dodaj_dvd(self, tytul: str, rezyser: str, rok: int, kod_biblioteczny: str) -> DVD: d = DVD(tytul, rezyser, rok, kod_biblioteczny) self.pozycje.dodaj(d) return d def dodaj_kasete(self, tytul: str, wykonawca: str, rok: int, kod_biblioteczny: str) -> Kaseta: k = Kaseta(tytul, wykonawca, rok, kod_biblioteczny) self.pozycje.dodaj(k) return k def dodaj_dziennik(self, tytul: str, kod_biblioteczny: str, data_wydania: str) -> Dziennik: d = Dziennik(tytul, kod_biblioteczny, data_wydania) self.pozycje.dodaj(d) return d def dodaj_tygodnik(self, tytul: str, kod_biblioteczny: str, numer: int, rok: int) -> Tygodnik: t = Tygodnik(tytul, kod_biblioteczny, numer, rok) self.pozycje.dodaj(t) return t def dodaj_miesiecznik(self, tytul: str, kod_biblioteczny: str, numer: int, rok: int) -> Miesiecznik: m = Miesiecznik(tytul, kod_biblioteczny, numer, rok) self.pozycje.dodaj(m) return m def dodaj_gre_planszowa(self, tytul: str, kod_biblioteczny: str, wydawca: str, min_graczy: int, max_graczy: int) -> GraPlanszowa: g = GraPlanszowa(tytul, kod_biblioteczny, wydawca, min_graczy, max_graczy) self.pozycje.dodaj(g) return g def dodaj_zasoby_cyfrowe(self, tytul: str, kod_biblioteczny: str, format: str, rozmiar_mb: int) -> ZasobyCyfrowe: z = ZasobyCyfrowe(tytul, kod_biblioteczny, format, rozmiar_mb) self.pozycje.dodaj(z) return z def usun_pozycje(self, kod_biblioteczny: str) -> bool: pozycja = self.pozycje.znajdz(kod_biblioteczny) if pozycja and not pozycja.dostepna: return False return self.pozycje.usun(kod_biblioteczny) def wypozycz(self, id_czytelnika: int, kod_biblioteczny: str) -> str: """Wypożycz pozycję czytelnikowi (przez ID).""" pozycja = self.pozycje.znajdz(kod_biblioteczny) if not pozycja: return "Błąd: Nie znaleziono pozycji" czytelnik = self.czytelnicy.znajdz(id_czytelnika) if not czytelnik: return "Błąd: Nie znaleziono czytelnika" if czytelnik.ilosc_wypozyczonych >= Konfiguracja.max_wypozyczenia: return f"Błąd: Osiągnięto limit {Konfiguracja.max_wypozyczenia} wypożyczeń" id_str = str(id_czytelnika) if pozycja.wypozycz(id_str, Konfiguracja.dni_wypozyczenia): czytelnik.dodaj_wypozyczenie(kod_biblioteczny) return f"OK: Wypożyczono '{pozycja.tytul}' na {Konfiguracja.dni_wypozyczenia} dni" return f"Błąd: Pozycja '{pozycja.tytul}' nie jest dostępna" def oddaj(self, kod_biblioteczny: str) -> str: pozycja = self.pozycje.znajdz(kod_biblioteczny) if not pozycja: return "Błąd: Nie znaleziono pozycji" if pozycja.oddaj(): for czytelnik in self.czytelnicy: if kod_biblioteczny in czytelnik._wypozyczone: czytelnik.usun_wypozyczenie(kod_biblioteczny) return f"OK: Oddano '{pozycja.tytul}'" return "Błąd: Pozycja nie była wypożyczona" def zarezerwuj(self, id_czytelnika: int, kod_biblioteczny: str) -> str: czytelnik = self.czytelnicy.znajdz(id_czytelnika) if not czytelnik: return "Błąd: Nie znaleziono czytelnika" pozycja = self.pozycje.znajdz(kod_biblioteczny) if not pozycja: return "Błąd: Nie znaleziono pozycji" id_str = str(id_czytelnika) if pozycja.zarezerwuj(id_str, Konfiguracja.dni_rezerwacji): czytelnik.dodaj_rezerwacje(kod_biblioteczny) return f"OK: Zarezerwowano '{pozycja.tytul}' na {Konfiguracja.dni_rezerwacji} dni" return "Błąd: Pozycja nie jest dostępna do rezerwacji" def anuluj_rezerwacje(self, id_czytelnika: int, kod_biblioteczny: str) -> str: czytelnik = self.czytelnicy.znajdz(id_czytelnika) if not czytelnik: return "Błąd: Nie znaleziono czytelnika" pozycja = self.pozycje.znajdz(kod_biblioteczny) if not pozycja: return "Błąd: Nie znaleziono pozycji" if pozycja.anuluj_rezerwacje(): czytelnik.usun_rezerwacje(kod_biblioteczny) return f"OK: Anulowano rezerwację '{pozycja.tytul}'" return "Błąd: Pozycja nie była zarezerwowana" def kontrola_wypozyczen(self) -> dict: wynik = { 'wypozyczone': [], 'zarezerwowane': [], 'przetrzymane': [] } for pozycja in self.pozycje: status = pozycja.sprawdz_status() if 'WYPOŻYCZONA' in status or 'PRZETRZYMANA' in status: for czytelnik in self.czytelnicy: if pozycja.kod_biblioteczny in czytelnik._wypozyczone: wynik['wypozyczone'].append({ 'pozycja': pozycja.tytul, 'czytelnik': czytelnik.pelne_dane, 'status': status }) if 'PRZETRZYMANA' in status: wynik['przetrzymane'].append({ 'pozycja': pozycja.tytul, 'czytelnik': czytelnik.pelne_dane }) elif 'ZAREZERWOWANA' in status: for czytelnik in self.czytelnicy: if pozycja.kod_biblioteczny in czytelnik._zarezerwowane: wynik['zarezerwowane'].append({ 'pozycja': pozycja.tytul, 'czytelnik': czytelnik.pelne_dane }) return wynik def zapisz_json(self, nazwa_pliku: str = "biblioteka.json"): dane = { 'konfiguracja': Konfiguracja.to_dict(), 'pracownicy': [p.to_dict() for p in self.pracownicy], 'czytelnicy': [c.to_dict() for c in self.czytelnicy], 'pozycje': [] } for pozycja in self.pozycje: dane['pozycje'].append(pozycja.to_dict()) with open(nazwa_pliku, 'w', encoding='utf-8') as f: json.dump(dane, f, ensure_ascii=False, indent=2) return f"Zapisano do pliku {nazwa_pliku}" def wczytaj_json(self, nazwa_pliku: str = "biblioteka.json"): try: with open(nazwa_pliku, 'r', encoding='utf-8') as f: dane = json.load(f) except FileNotFoundError: return "Błąd: Plik nie istnieje" if 'konfiguracja' in dane: Konfiguracja.from_dict(dane['konfiguracja']) self.pracownicy = KolekcjaPracownikow() for p_data in dane.get('pracownicy', []): p = Pracownik.from_dict(p_data) self.pracownicy.dodaj(p) self.czytelnicy = KolekcjaCzytelnikow() for c_data in dane.get('czytelnicy', []): c = Czytelnik.from_dict(c_data) self.czytelnicy.dodaj(c) self.pozycje = KolekcjaPozycji() klasy_map = { 'Ksiazka': Ksiazka, 'CD': CD, 'DVD': DVD, 'Kaseta': Kaseta, 'Dziennik': Dziennik, 'Tygodnik': Tygodnik, 'Miesiecznik': Miesiecznik, 'GraPlanszowa': GraPlanszowa, 'ZasobyCyfrowe': ZasobyCyfrowe } for p_data in dane.get('pozycje', []): klasa = klasy_map.get(p_data.get('klasa')) if klasa: pozycja = klasa.from_dict(p_data) if pozycja._wypozyczona_do: pozycja._wypozyczona_do = datetime.fromisoformat(pozycja._wypozyczona_do) if pozycja._data_rezerwacji: pozycja._data_rezerwacji = datetime.fromisoformat(pozycja._data_rezerwacji) self.pozycje.dodaj(pozycja) return f"Wczytano z pliku {nazwa_pliku}" def generuj_raport(self) -> str: raport = [] raport.append("=" * 50) raport.append("RAPORT BIBLIOTeki") raport.append("=" * 50) raport.append(f"\nPRACOWNICY ({len(self.pracownicy)}):") for p in self.pracownicy: raport.append(f" {p.id_pracownika}: {p.pelne_dane} - {p.stanowisko}") raport.append(f"\nCZYTELNICY ({len(self.czytelnicy)}):") for c in self.czytelnicy: raport.append(f" {c.id_czytelnika}: {c.pelne_dane} - {c.ilosc_wypozyczonych} wypożyczonych") raport.append(f"\nPOZYCJE ({len(self.pozycje)}):") for p in self.pozycje: raport.append(f" {p.kod_biblioteczny}: {p.get_typ()} - {p.tytul} [{p.sprawdz_status()}]") return "\n".join(raport) def zapisz_pozycje(self, nazwa_pliku: str = "pozycje.json") -> str: dane = [pozycja.to_dict() for pozycja in self.pozycje] with open(nazwa_pliku, 'w', encoding='utf-8') as f: json.dump(dane, f, ensure_ascii=False, indent=2) return f"Zapisano {len(dane)} pozycji do pliku {nazwa_pliku}" def wczytaj_pozycje(self, nazwa_pliku: str = "pozycje.json") -> str: try: with open(nazwa_pliku, 'r', encoding='utf-8') as f: dane = json.load(f) except FileNotFoundError: return "Błąd: Plik nie istnieje" self.pozycje = KolekcjaPozycji() klasy_map = { 'Ksiazka': Ksiazka, 'CD': CD, 'DVD': DVD, 'Kaseta': Kaseta, 'Dziennik': Dziennik, 'Tygodnik': Tygodnik, 'Miesiecznik': Miesiecznik, 'GraPlanszowa': GraPlanszowa, 'ZasobyCyfrowe': ZasobyCyfrowe } for p_data in dane: klasa = klasy_map.get(p_data.get('klasa')) if klasa: pozycja = klasa.from_dict(p_data) if pozycja._wypozyczona_do: pozycja._wypozyczona_do = datetime.fromisoformat(pozycja._wypozyczona_do) if pozycja._data_rezerwacji: pozycja._data_rezerwacji = datetime.fromisoformat(pozycja._data_rezerwacji) self.pozycje.dodaj(pozycja) return f"Wczytano {len(dane)} pozycji z pliku {nazwa_pliku}" def zapisz_czytelnikow(self, nazwa_pliku: str = "czytelnicy.json") -> str: dane = [czytelnik.to_dict() for czytelnik in self.czytelnicy] with open(nazwa_pliku, 'w', encoding='utf-8') as f: json.dump(dane, f, ensure_ascii=False, indent=2) return f"Zapisano {len(dane)} czytelników do pliku {nazwa_pliku}" def wczytaj_czytelnikow(self, nazwa_pliku: str = "czytelnicy.json") -> str: try: with open(nazwa_pliku, 'r', encoding='utf-8') as f: dane = json.load(f) except FileNotFoundError: return "Błąd: Plik nie istnieje" self.czytelnicy = KolekcjaCzytelnikow() for c_data in dane: c = Czytelnik.from_dict(c_data) self.czytelnicy.dodaj(c) return f"Wczytano {len(dane)} czytelników z pliku {nazwa_pliku}" def zapisz_pracownikow(self, nazwa_pliku: str = "pracownicy.json") -> str: dane = [pracownik.to_dict() for pracownik in self.pracownicy] with open(nazwa_pliku, 'w', encoding='utf-8') as f: json.dump(dane, f, ensure_ascii=False, indent=2) return f"Zapisano {len(dane)} pracowników do pliku {nazwa_pliku}" def wczytaj_pracownikow(self, nazwa_pliku: str = "pracownicy.json") -> str: try: with open(nazwa_pliku, 'r', encoding='utf-8') as f: dane = json.load(f) except FileNotFoundError: return "Błąd: Plik nie istnieje" self.pracownicy = KolekcjaPracownikow() for p_data in dane: p = Pracownik.from_dict(p_data) self.pracownicy.dodaj(p) return f"Wczytano {len(dane)} pracowników z pliku {nazwa_pliku}" def zapisz_wypozyczenia(self, nazwa_pliku: str = "wypozyczenia.json") -> str: dane = [] for czytelnik in self.czytelnicy: for kod in czytelnik._wypozyczone: pozycja = self.pozycje.znajdz(kod) if pozycja and pozycja._wypozyczona_do: dane.append({ 'id_czytelnika': czytelnik.id_czytelnika, 'kod_biblioteczny': kod, 'tytul': pozycja.tytul, 'wypozyczona_do': pozycja._wypozyczona_do.isoformat() }) with open(nazwa_pliku, 'w', encoding='utf-8') as f: json.dump(dane, f, ensure_ascii=False, indent=2) return f"Zapisano {len(dane)} wypożyczeń do pliku {nazwa_pliku}" def wczytaj_wypozyczenia(self, nazwa_pliku: str = "wypozyczenia.json") -> str: try: with open(nazwa_pliku, 'r', encoding='utf-8') as f: dane = json.load(f) except FileNotFoundError: return "Błąd: Plik nie istnieje" licznik = 0 for wp in dane: id_czytelnika = wp.get('id_czytelnika') kod = wp.get('kod_biblioteczny') data_str = wp.get('wypozyczona_do') czytelnik = self.czytelnicy.znajdz(id_czytelnika) pozycja = self.pozycje.znajdz(kod) if czytelnik and pozycja: pozycja._dostepna = False pozycja._zarezerwowana_przez = None pozycja._data_rezerwacji = None if data_str: pozycja._wypozyczona_do = datetime.fromisoformat(data_str) else: pozycja._wypozyczona_do = datetime.now() + timedelta(days=Konfiguracja.dni_wypozyczenia) czytelnik._wypozyczone.append(kod) licznik += 1 return f"Wczytano {licznik} wypożyczeń z pliku {nazwa_pliku}"